Nguyễn Văn Tiếng – Biểu tượng tiên phong của ngành Tổng thầu Việt Nam

Có những con người không chỉ xây nên những công trình, mà còn xây dựng nên cả một thời kỳ của ngành xây dựng Việt Nam.

Giữa những cánh rừng hoang sơ của cao nguyên Lang Biang đầu thế kỷ XX, khi Đà Lạt vẫn còn là vùng đất ngập sương, đường sá chỉ là những lối mòn xuyên rừng, một chàng trai trẻ quê Thừa Thiên – Huế đã rời quê hương với đôi bàn tay trắng và một khát vọng lớn. Người ấy là Nguyễn Văn Tiếng – người sau này được cả Đà Lạt kính trọng gọi bằng cái tên thân thương “Ông Xu Tiếng”.

Ông không khởi đầu bằng danh tiếng hay sự giàu có. Ông bắt đầu từ những công trường đầy bùn đất, nơi từng viên đá được đục đẽo bằng tay, từng bao xi măng được gùi qua núi rừng và từng viên gạch được đặt xuống bằng tất cả mồ hôi của người thợ Việt.

Là một giám thị công trường của hãng thầu Eiffel, Nguyễn Văn Tiếng cùng hàng nghìn công nhân mở những con đường đầu tiên nối B’Lao với Đà Lạt. Ông sống giữa rừng sâu, đối mặt với thú dữ, sốt rét và vô vàn hiểm nguy. Chính những tháng năm ấy đã hun đúc nên bản lĩnh của một người làm xây dựng thực thụ.

Khi kinh nghiệm, uy tín và khát vọng đã đủ lớn, năm 1937, ông quyết định thành lập hãng thầu riêng. Đó là bước ngoặt đưa một người giám sát công trình trở thành một trong những nhà thầu Việt Nam hiếm hoi có thể cạnh tranh sòng phẳng với các doanh nghiệp Pháp.

Hai năm sau, Nguyễn Văn Tiếng ghi dấu ấn bằng công trình để đời – Sở Địa dư Đông Dương. Với những bức tường đá gần một mét, mái vòm đồ sộ và kiến trúc Roman bề thế, công trình không chỉ thể hiện trình độ kỹ thuật vượt bậc của người Việt mà còn đứng vững gần một thế kỷ, trở thành biểu tượng kiến trúc của Đà Lạt và là nơi lưu giữ những bản đồ lịch sử khẳng định chủ quyền đất nước.

Không dừng lại ở xây dựng, ông còn phát triển xưởng cưa Thiện Nghĩa để chủ động nguồn vật liệu, tạo việc làm cho người dân địa phương và góp phần hình thành chuỗi cung ứng xây dựng đầu tiên do người Việt làm chủ.

Nhưng điều khiến người đời kính trọng Nguyễn Văn Tiếng không chỉ là những công trình đồ sộ.

Đó còn là tấm lòng của một doanh nhân luôn hướng về cộng đồng. Cùng với nhà thầu Võ Đình Dung, ông góp công góp của xây dựng Chùa Linh Sơn – ngôi chùa đầu tiên của Phật giáo tại Đà Lạt. Ông hiến đất làm nghĩa trang miễn phí cho những người lao động nghèo xa quê, trao cơ hội học tập cho con em công nhân bằng việc xây dựng trường học và tạo sinh kế bền vững thông qua những khu đất canh tác giá rẻ.

Ông hiểu rằng, giá trị lớn nhất của một nhà thầu không chỉ nằm ở những khối bê tông hay những bức tường đá, mà còn ở những gì còn lại trong lòng con người sau khi công trình hoàn thành.

Cùng với Võ Đình Dung, Nguyễn Văn Tiếng đã tạo nên một thế hệ doanh nhân Việt Nam tiên phong – những người dùng tài năng để khẳng định trí tuệ Việt trước các nhà thầu nước ngoài và dùng sự thành đạt để phụng sự xã hội.

Từ những viên gạch đầu tiên trên cao nguyên đầy sương mù đến những công trình trường tồn cùng thời gian, hành trình của Nguyễn Văn Tiếng – Nhà thầu thứ hai của Việt Nam đã trở thành biểu tượng của ý chí, bản lĩnh và khát vọng vươn lên của ngành xây dựng Việt Nam.

Đó không chỉ là câu chuyện của một con người, mà còn là di sản truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ nhà thầu Việt tiếp bước trên hành trình kiến tạo những công trình mang giá trị trường tồn.