Từ năm 2026, kết quả giải ngân vốn đầu tư công sẽ không chỉ được theo dõi bằng tỷ lệ thực hiện mà còn được đánh giá thông qua hệ thống chấm điểm tối đa 200 điểm. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý đầu tư công, giúp lượng hóa trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, ngành và địa phương, đồng thời tạo động lực thúc đẩy tiến độ giải ngân trên phạm vi cả nước.
Ngày 24/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1129/QĐ-TTg phê duyệt phương án chấm điểm các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công.
Theo quy định mới, việc chấm điểm sẽ được thực hiện định kỳ theo tháng, quý và năm, trở thành công cụ theo dõi, đánh giá và xếp hạng kết quả giải ngân của từng đơn vị.
Thang điểm tối đa 200, đánh giá toàn diện hiệu quả giải ngân
Phương án chấm điểm được xây dựng dựa trên kết quả giải ngân kế hoạch vốn được giao của từng bộ, ngành và địa phương, đồng thời so sánh với tỷ lệ giải ngân chung của cả nước trong từng kỳ đánh giá.
Mỗi kỳ chấm điểm có tối đa 200 điểm, bao gồm hai nhóm tiêu chí chính:
- Hiệu quả giải ngân kế hoạch vốn kéo dài từ các năm trước chuyển sang năm kế hoạch.
- Kết quả giải ngân kế hoạch vốn của năm hiện hành so với kế hoạch được giao và số vốn đăng ký giải ngân trong kỳ.
Kết quả đánh giá được phân thành bốn mức gồm: Rất tốt, Tốt, Trung bình và Chưa tốt, tạo cơ sở để theo dõi chất lượng điều hành và tổ chức thực hiện của từng đơn vị.
Nhiều trường hợp được giảm trừ khi tính điểm
Để bảo đảm tính khách quan, Quyết định cũng quy định một số khoản vốn được loại trừ khỏi nhiệm vụ giải ngân khi tính điểm.
Cụ thể, phần vốn không còn nhu cầu sử dụng như kinh phí tiết kiệm sau đấu thầu, chi phí dự phòng không sử dụng hoặc khoản giảm sau quyết toán dự án hoàn thành sẽ được giảm trừ trong kỳ đánh giá cả năm.
Ngoài ra, các chương trình, dự án được cấp có thẩm quyền quyết định dừng thực hiện hoặc điều chuyển sang đơn vị khác cũng sẽ được loại khỏi nhiệm vụ giải ngân ngay từ kỳ đánh giá tiếp theo.
Riêng đối với kế hoạch vốn năm 2026, phần 5% vốn đầu tư ngân sách được dành để đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng sẽ tạm thời không tính vào nhiệm vụ giải ngân và phương án chấm điểm hằng tháng, hằng quý của các địa phương cũng như kế hoạch vốn chung của cả nước cho đến khi có quyết định sử dụng chính thức.
Bên cạnh đó, vốn được giao bổ sung sau ngày 30/9 sẽ có phương pháp tính điểm riêng, còn các khoản vốn giao sau ngày 30/11 sẽ không được đưa vào phương án chấm điểm.
Điều chuyển vốn sẽ được cộng hoặc trừ điểm
Một điểm mới đáng chú ý là cơ chế điểm cộng – điểm trừ đối với việc điều chuyển kế hoạch vốn.
Theo đó, nếu bộ, ngành hoặc địa phương điều chuyển giảm trên 50% tổng kế hoạch vốn (không thuộc diện được giảm trừ theo quy định), đơn vị sẽ bị trừ 5 điểm. Trường hợp điều chuyển từ 50% trở xuống, mức trừ là 2 điểm.
Ngược lại, đơn vị nhận nguồn vốn điều chuyển sẽ được cộng số điểm tương ứng, qua đó khuyến khích các cơ quan chủ động tiếp nhận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn được phân bổ lại.
Kết quả chấm điểm sẽ là căn cứ đánh giá trách nhiệm người đứng đầu
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, phương án chấm điểm được xây dựng theo cơ chế tự động trên nền tảng dữ liệu điện tử kết hợp hệ thống điểm cộng, điểm trừ nhằm nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Kết quả chấm điểm theo tháng và quý sẽ phục vụ công tác theo dõi, cảnh báo và đôn đốc tiến độ giải ngân. Trong khi đó, kết quả chấm điểm cả năm sẽ trở thành căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương, đồng thời phục vụ công tác thi đua, khen thưởng cũng như xem xét trách nhiệm theo quy định.
Tăng trách nhiệm điều hành, tháo gỡ điểm nghẽn giải ngân
Theo Bộ Tài chính, bên cạnh các khó khăn khách quan như giải phóng mặt bằng, cơ chế chính sách, giá nguyên vật liệu hay thủ tục đầu tư, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện vẫn là một trong những nguyên nhân chính khiến tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đạt kỳ vọng.
Việc áp dụng cơ chế chấm điểm được kỳ vọng sẽ nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, thúc đẩy các bộ, ngành và địa phương chủ động hơn trong điều hành, từ đó cải thiện hiệu quả giải ngân và nâng cao chất lượng sử dụng vốn đầu tư công.
Theo kế hoạch, trong tháng 7/2026, Bộ Tài chính sẽ ban hành hướng dẫn chi tiết về phương pháp tính điểm, đồng thời triển khai chạy thử hệ thống chấm điểm trên nền tảng cơ sở dữ liệu điện tử.
Trong thời gian tới, các tiêu chí đánh giá sẽ tiếp tục được rà soát, hoàn thiện nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan và minh bạch, qua đó đưa kết quả chấm điểm trở thành công cụ quan trọng trong đánh giá hiệu quả quản lý, điều hành và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương đối với nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công.